MÔ HÌNH MÔ-MEN QUÁN TÍNH
(Moment of inertia)
Hướng dẫn chơi:
Bạn hãy đặt 3 bánh xe có cùng đường kính và khối lượng lên đầu mặt phẳng nghiêng. Bạn thử đoán xem bánh xe nào về đích sớm nhất? Sau đó bạn hãy thả cho 3 bánh xe lăn xuống cùng lúc và kiểm tra dự đoán của mình.
Tại sao lại như vậy?
Chúng ta hãy xét riêng chuyển động quay quanh trục của mỗi bánh xe. Để quay được 1 vòng thì 1 điểm nằm xa trục sẽ phải đi quãng đường dài hơn 1 điểm nằm gần trục bánh xe. Do đó, dưới tác dụng của cùng 1 lực hút của Trái đất, bánh xe có khối lượng nằm xa trục hơn, sẽ mất nhiều thời gian để quay được 1 vòng hơn bánh xe có khối lượng tập trung ở trục.
Nếu tính chất vật lý đặc trưng cho việc tăng tốc chuyển động thẳng của một vật là khối lượng vật đó (khối lượng càng lớn thì càng khó tăng tốc), thì tính chất đặc trưng cho việc tăng tốc chuyển động quay gọi là mô-men quán tính. Mô-men quán tính của 1 vật so với 1 trục quay càng lớn nếu khối lượng của vật đó phân bố càng xa trục quay. Bánh xe có momen quán tính càng lớn thì có quán tính càng lớn nên chuyển động càng chậm.