Hạt alpha là một trong những hạt đầu tiên ở cấp độ bé hơn nguyên tử được các nhà khoa học phát hiện. Nó là hạt nhân của nguyên tử heli, mang điện tích dương và nhỏ hơn hạt cát 1000 tỷ lần. 

Nguồn bức xạ dùng trong máy dò này chính là nguồn Americium 241. Khi đưa nguồn bức xạ vào vùng làm việc của máy dò, các tia lửa điện chính là dấu vết để lại trên đường đi của các hạt alpha.

Hạt alpha mang điện tích dương, có khả năng ion hóa mạnh. Nó làm không khí bị ion hóa, trở nên dẫn điện và hình thành tia lửa điện giữa hai điện cực.

Bức xạ alpha được sử dụng trong y học để chữa ung thư. Đưa nguồn bức xạ alpha vào khối u, dựa trên khả năng ion hóa mạnh, tia alpha sẽ phá hủy các tế bào ung thư. Do khả năng xuyên thấu thấp, các tế bào lành xung quanh sẽ không bị ảnh hưởng.